فصل دوم در بيان انواع شعر به قول سلف ، نظم بر سه قسم است ، قصيده و مثنوى و مسمّط . قصيده آن است كه ابيات او به يك قافيه يافته شود ؛ بر اين تقدير ، غزل و ترجيع و رباعى و قطعه را اين تعريف شامل است . و مثنوى آن است كه در هريك بيت دو قافيه باشد . و مسمّط آن است كه هر دو بيت وى منقسم به چهار قسم مساوى باشد ، سه قسم بر يك قافيه و قسم آخر بر قافيه‌اى ديگر كه بناى شعر بر اوست . و تعريف مثنوى به طريق قدما شامل فرد نمىشود ، پس تعريف فرد چنين باشد كه منحصر است بر دو مصراع اعمّ از آنكه دو قافيه داشته باشد يا يك قافيه . و به‌طور متأخّرين ، كلام منظوم هشت قسم است : غزل ، قصيده ، ترجيع ، رباعى ، قطعه ، فرد ، مثنوى ، مسمّط . غزل ، زياده از دوازده بيت نباشد ، متّحد الوزن و القافية ، و بيت مطلعش ذو قافيتين 87 بود ، و از عهد مصلح الدّين سعدى شيرازى - عليه الرّحمه - ذكر تخلّص نيز لازم غزل شده . قصيده ، آن است كه مطلعش ذو قافيتين داشته باشد [ كذا ] و ابيات ديگر متّحد الوزن و القافية ،